Paleolitik insanlar mağaraları gerektiğinde kullanan göçe­be, avcı-toplayıcılardı. Avrupa'da saptanmış 277 yerleşim yeri vardır (İspanya'daki Altamira, Fransa'daki Lascaux, Derbyshire'daki Creswell Kayalıkları da bunlar arasındadır). Bu in­sanlar mağaralarda resimler yapmışlar; ateş, yemek pişirme, âdetler ve cenazelerle ilgili kalıntılar bırakmışlar, fakat mağa­raları sürekli bir mesken olarak tasarlamamışlardır. Herkesin bildiği gibi kesin yaşını tespit etmek çok zor olsa da, en eski Avrupa mağara sanatı 40.000 yıl öncesine dayanır. Boya organik olmadığı için karbon yöntemiyle yaşı tespit edilememektedir.

Bu mağaraların işlevi konusundaki en ikna edici açıklama, bunları, güney Afrika ve Avustralya'daki avcı-toplayıcı insan­ların daha yakın zamanlardaki mağara resimleriyle ilişkilendiriyor. Bu teoriye göre bu resimler, tinsel dünyayla bağ kurmak için karanlık ve daha çok ücra mağaralara giren şamanlar ta­rafından yapılmıştır. Diğer bir teori, bunların sadece paleolitik gençlik grafitisi olduğunu ileri sürer.