Mayıs 02, 2026

Türk Cam Sanatı

Sultan III. Murad zamanında, Nakkaş Osman tarafından ha­zırlanmış, yaklaşık 1585 yıllarına ait "Sürname-i Hümayun" adlı eserde yer alan minyatürler ince­lendiğinde, padişah huzurunda yapılan geçit törenlerinde camcı ve şişeci esnafın yer aldığı görülü­yor. Geleneksel Türk-Osmanlı camcılığının temelini oluşturan cam atölyeleri, 1610'lu yıllardan itibaren, İstanbul çevresi olarak bilinen Eğrikapı, Balat, Ayvansa­ray ve Bakırköy atölyelerinde top­lanmıştı. Bu atölyelerde yurt dı­şından sultan tarafından getirtilen yabancı ustalar da çalışmışlardı. Sultan I.Mahmut (1730-1754) dö­neminde Fransa'dan billur ustala­rı getirilmiş, İstanbul'da bulunan cam atölyelerinde billur eserler yaptırılmıştır.

Türk Cam Sanatı

19. yüzyılın başlarında ise Os­manlı cam sanatında yeni bir ge­lişme gözlendi. Mehmed Dede isimli bir Mevlevi, Sultan III. Se­lim (1789-1809) tarafından cam sanatını öğrenmek ve bilgisini geliştirmek üzere İtalya'ya gön­derildi. Bu kişi bir süre orada ça­lıştıktan sonra İstanbul'a geri döndü ve Boğaz'ın Anadolu yaka­sındaki Beykoz ilçesinde bir cam atölyesi kurarak cam eşya üreti­mine başladı. Zaman içinde buna ek olarak, Paşabahçe, Çubuklu ve İncirköy civarında da pek çok irili ufaklı atölye kuruldu ve çeşitli eşyalar üretildi.

Türk Cam Sanatı

İşte, bu imalathanelerde üretil­miş camların hepsine birden "Bey­koz işi cam eşya" ya da "Beykoz camları" diyoruz. Beykoz işi cam eşyanın (kase, şekerlik, daldırma gibi), tutamaç kısımlarının bazısı Mevlevi sarığı biçiminde olduğu gözleniyor. Bu özellik, "cam ustası Mevlevi Mehmed Dede'nin Beykoz işi cam eşya üzerindeki etkisi" olarak değerlendiriliyor. Beykoz cam­cılığı, her ne kadar, yabancı ülke­de öğrenilen teknik ve bilgilerin ya da bazı yabancı cam ustalarının ül­kemizdeki çalışmaları ışığında ge­lişim göstermişse de, zaman için­de üretilen cam eşyanın Türk sa­nat ruhunu, naifliğini ve estetiğinin yanısıra, ülkenin temel kültürünü yansıttığı da biliniyor.

Yorumlar

  • Cam sanatımız da varmış

  • muhteşem bir zanaat

Yorum yazmak için lütfen giriş yapınız

Editörün Son İçerikleri

Aztekler ve Yaşam Tarzı

Aztekler ve Yaşam Tarzı

Antik Maya Futbolu

Antik Maya Futbolu

Köprülü Ailesi ve Osmanlı

Köprülü Ailesi ve Osmanlı

Osmanlı'nın Köprülü Ailesi

Osmanlı'nın Köprülü Ailesi

Editörlerin Son İçerikleri

kaptanfilozof06

İdealize Edilmiş Duygular

probiyotik

Aztekler ve Yaşam Tarzı

bubble30
Nielawore

Bizden haberdar olmak için mail listemize kayıt olun