entleri kaplayan çöp yığınları, zehirli atıkların karıştığı akarsular ve pis kokular yayan hava gündeme geldiğinde modern teknoloji, tam anlamıyla "günah keçisi" muamelesi görüyor ve çevre kirliliğinin bir numaralı nedeni olarak suçlanıyor. Oysa olayın kökenleri çok eski tarihlere kadar uzanıyor. 20. yüzyıla gelindiğinde kentlerden nehirlere, ormanlardan kırlara kadar zaten her yer yeterince kirlenmişti... Bir grup Fransız ve Ameri­kalı bilimadamı, dört yıllık bir uğraşının sonucunda Grönland'ın buzlarını ko­nuşturmayı başardı. Buzların anlat­tıkları çok ilginçti... Daha İlkçağ'da tüm Kuzey Yarıküre'nin havası kur­şunla kirlenmişti. 1989-1995 arasın­da, Fransa'daki CNRS (Ulusal Bilim Araştırmaları Merkezi) Buzulbilim ve Çevre Jeofiziği Laboratuvarı'ndan Claude Boutron ve arkadaşları, Grönland'ı oluşturan buz takkesinde 3000 m, derinliğe inen bir delik açtı­lar. Bu delikten "havuç" biçiminde uzun bir buz parçası çıkardılar. Amaçlan, buzun içinde sıkışıp kal­mış hava kabarcıklarını incelemek ve eski çağlardaki atmosferin bileşimini saptamaktı. Bu yöntemde örnek ne kadar derinden çıkarılırsa, bilgi sağ­lanan çağ da o kadar eski oluyordu.

İlk olarak, M.Ö. 500'e doğru, hava­nın içerdiği kurşunun birdenbire dört katına fırladığını gördüler. Bundan sonraki iki yüzyıl boyunca kurşun, aynı yüksek değerini korumuş, ama Roma İmparatorluğu'nun çöküşü sı­rasında azalmıştı. Ancak Ortaçağ'da yeniden bir sıçrama görülüyordu.

İlk­çağ'da kurşun metalurjisi, 19. yüzyıl­daki üretim düzeyine ulaşmıştı. Açık ocaklardan yılda 80 bin ton maden filizi çıkartma ve bunu kavurma yön­temiyle saflaştırma, Dünya atmosfe­rine 400 ton kurşun partikülü saçıl­masına neden olmuştu. Son yıllarda gerçekleştirilen bir başka araştırma ise, İsveç göllerinde biriken tortula­rın, hava kirliliğinin izlerini taşıdığı­nı gösterdi. Bu, kuşkusuz insanlık ta­rihinde karşılaşılan ilk "sınıraşırı" hava kirliliğiydi...